Od „Blackoutu” do „Bielskiej Jesieni”

Zbliżamy się szybko do tegorocznej kulminacji konkursowych prezentacji malarstwa w Polsce. Nie będzie to z pewnością lawina malarstwa, jaką przygotowano w tym roku w Berlinie, jednak dla fanów tej dziedziny nie powinno zabraknąć emocji. 12 października 2013 rozpoczęła się w Galerii Awangarda BWA Wrocław wystawa 11 Konkursu Gepperta pod hasłem „Uwagą. Malarstwo!” Natomiast tydzień wcześniej jury wybrało prace do innej, i to pod wieloma względami, prezentacji jaką będzie 41. Biennale Malarstwa „Bielska Jesień” w Bielsku-Białej (otwarcie 8 listopada 2013).

Nie przypadkiem, w chwili gdy w Galerii Bielskiej obradowało jury, odbywała się w niej indywidualna wystawa Jakuba Ciężkiego, który na poprzedniej „Bielskiej Jesieni” w 2011 roku otrzymał Grand Prix za obraz pt. „Rusztowanie I”. Od tego czasu artysta zdobył szersze uznanie dzięki wystawom i publikacjom a w Bielsku przedstawił zupełnie nowy cykl prac zatytułowany „Blackout”.

Jakub Ciężki, „Blackout”, Galeria Bielska BWA, fot. Krzysztof. Morcinek.
Jakub Ciężki, „Blackout”, Galeria Bielska BWA, fot. Krzysztof. Morcinek.

Wszystkie są czarne, ich kompozycję budują różnice faktur i wykorzystania efektów wchłaniania lub odbijania światła. Motywem są belki spalonych konstrukcji, jednak w moim odczuciu rezultat jest dosyć daleki od dramatyzmu, przykuwa natomiast uwagę estetyczna gra linii, powierzchni, refleksów i matów. Elegancja tych obrazów, podkreślona została aranżacją ekspozycji, w której i cienie na podłodze zyskały artystyczny walor.

Jakub Ciężki, „Blackout”, Galeria Bielskia BWA, fot. Krzysztof. Morcinek.
Jakub Ciężki, „Blackout”, Galeria Bielskia BWA, fot. Krzysztof. Morcinek.

W tych czarnych monochromach na płótnie zostało jeszcze trochę napięcia między obrazowaniem realistycznym a geometryczną kompozycją, napięcia, które tak przykuwało uwagę w „Rusztowaniach” tego artysty; nie ma natomiast tego napięcia w małych obiektach ceramicznych przypominających lekko pofałdowane, też monochromatyczne obrazy.

Jakub Ciężki, „Blackout”, obiekty rzeźbiarsko-malarskie, fot. K. Morcinek
Jakub Ciężki, „Blackout”, obiekty rzeźbiarsko-malarskie, fot. K. Morcinek

Z pewnością pokazane w Galerii Bielskiej BWA „zaciemnienie” nie jest „zamroczeniem” artysty, (raczej sondowaniem pewnej granicy jego malarstwa) i będzie on nas w stanie jeszcze nie raz pozytywnie zaskoczyć, w każdym razie od czasu nagrody na „Bielskiej Jesieni” jego twórczość intensywnie ewoluuje a galeria podkreśliła wartość tej nagrody.

Rygorystyczny „Blackout” Jakuba Ciężkiego zniknął na chwilę i sale wypełniła mnogość i różnorodność prac, z których jury wybierało 5 października te, które pokazane zostaną na tegorocznej edycji bielskiego konkursu. Jego formuła po raz pierwszy otwarta była także dla artystów nieposiadających dyplomu uczelni artystycznej i w rezultacie aż 701 artystów zgłosiło do konkursu 3048 obrazów. Pierwszej selekcji prac na podstawie elektronicznych reprodukcji jury dokonało na początku lipca i do drugiego etapu zakwalifikowało 120 prac autorstwa 57 artystów. Teraz oglądano oryginały prac i wybrano na wystawę 78 prac 42 artystów.

W składzie obecnej edycji konkursu znaleźli się: Paweł Jarodzki (wybrany na przewodniczącego jury) – artysta, kurator galerii Awangarda BWA Wrocław, profesor Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu na Wydziale Malarstwa i Rzeźby; Kamil Kuskowski – artysta, kurator, dziekan Wydziału Nowych Mediów i Malarstwa Akademii Sztuki w Szczecinie, profesor zwyczajny (laureat Grand Prix 39. Biennale Malarstwa „Bielska Jesień 2009”); Anna Nawrot – artystka, kuratorka, od 1985 roku prowadząca autorską Galerię Biała w Lublinie, Piotr Rypson – krytyk sztuki, kurator, publicysta, zastępca dyrektora Muzeum Narodowego w Warszawie oraz Agata Smalcerz – historyk sztuki, krytyk, kurator, dyrektor Galerii Bielskiej BWA.

od lewej A. Nawrot, A. Smalcerz, K. Kuskowski, L. Wylon – protokolantka, P. Rypson, Grazyna  Cybulska – kuratorka wystawy pokonkursowej, P. Jarodzki, fot. Jacek Rojkowski.
od lewej A. Nawrot, A. Smalcerz, K. Kuskowski, L. Wylon – protokolantka, P. Rypson, Grazyna Cybulska – kuratorka wystawy pokonkursowej, P. Jarodzki, fot. Jacek Rojkowski.

Nazwiska laureatów Grand Prix, dwóch głównych nagród, czterech wyróżnień regulaminowych i ośmiu wyróżnień redakcji patronackich oficjalnie ogłoszone będą podczas otwarcia biennale w Galerii Bielskiej BWA w piątek, 8 listopada 2013 roku. Do tego czasu wyniki obrad jury pozostają tajemnicą.

od lewej G. Cybulska, P. Jarodzki, P. Rypson, K. Kuskowski, A. Nawrot, A, Smalcerz, fot. Jacek Rojkowski.
od lewej G. Cybulska, P. Jarodzki, P. Rypson, K. Kuskowski, A. Nawrot, A, Smalcerz, fot. Jacek Rojkowski.

Natomiast internauci, w głosowaniu które trwało od 8 lipca do 4 października 2013, jako najciekawszą pracę spośród 120 obrazów zakwalifikowanych do II etapu „Bielskiej Jesień 2013” wybrali pracę Piotra Korola z Lublina „Obraz grawitacyjny XXXVII” – jedną z zespołu niewielkich trójwymiarowych obiektów. W pierwszym głosowaniu, gdy internauci wybierali spośród wszystkich prac nadesłanych na konkurs, dostępnych online na stronie internetowej „Bielskiej Jesieni”, wygrała Agnieszka Piotrowska, tegoroczna absolwentka ASP w Katowicach.

Piotr Korol, Obraz grawitacyjny XXXVII, 2012,  341 x 23 x 7 cm, fot. Jacek Rojkowski.
Piotr Korol, Obraz grawitacyjny XXXVII, 2012, 341 x 23 x 7 cm, fot. Jacek Rojkowski.

Spośród prac niewybranych do wystawy pokonkursowej jedna zwróciła moją uwagę. Duży i mały bucik skomponowane zostały w sposób przypominający znaną ikonę. Żart i jednocześnie testowanie granic rozpoznawalności znaków, budowanych z przedmiotów codziennego użytku.

Antoni Wajda, „Prawy bucik”, 2012, akryl i but na płótnie, 40x30 cm.
Antoni Wajda, „Prawy bucik”, 2012, akryl i but na płótnie, 40x30 cm.

Artyści zakwalifikowani do wystawy: Justyna Adamczyk, Natalia Bażowska, Rafał Borcz, Remigiusz Borda, Aleksandra Bujnowska, Piotr Butkiewicz, Monika Chlebek, Rafał Czępiński, Paweł Dunal, Tomasz Gągała, Agnieszka Gębska, Bartłomiej Górny, Dora Hara, Ewa Juszkiewicz, Bartosz Kokosiński, Karolina Komorowska, Piotr Korol, Aleksandra Kowalczyk, Kamila Kuźnicka, Magdalena Laskowska, Agata Leszczyńska, Konrad Maciejewicz, Paweł Matyszewski, Monika Mysiak, Zofia Nierodzińska, Igor Przybylski, Urszula Przyłucka, Katarzyna Rogoża, Małgorzata Rozenau, Ewa Skaper, Justyna Smoleń, Kamil Stańczak, Irmina Staś, Remigiusz Suda, Małgorzata Szymankiewicz, Marcin Szymielewicz, Weronika Teplicka, Maja Wilchelm, Rafał Wilk, Marcin Zawicki, Bartłomiej Żukowski, Małgorzata Żurada. Otwarcie 8 listopada 2013.